Prawdopodobnie na Śląsk Cieszyński Reformacja dotarła już w 1520 roku. Ruch ten zapoczątkowany został za czasów księcia Kazimierza II, rozszerzył się znakomicie pod rządami Jan Pernsteina i został ugruntowany przez księcia Wacława Adama w latach 1545 – 1579. Spowiednikiem na dworze książęcym był Jan, który pełnił także obowiązki dziekana. W okolicznych miejscowościach ludność przyjmowała ewangelicyzm i tym samym tamtejsze parafie stawały się ewangelickimi. W roku 1654 rozpoczął się czas kontrreformacji. Kościoły zostały ewangelikom odebrane, księża wypędzeni i ludzie musieli ukrywać się ze swoją wiarą. Gromadzili się potajemnie po domach lub w lasach, gdzie przybywali wędrowni kaznodzieje głownie ze Słowacji ale także z Dolnego Śląska czy Królestwa Polskiego.
W roku 1709 dzięki królowi szwedzkiemu Karolowi XII i pozostałej przy ewangelicyzmie szlachcie śląskiej powstał w Cieszynie jedyny na całym obszarze kościół z „łaski” i szkoła ewangelicka. Dopiero na mocy patentu tolerancyjnego z roku 1781 wydanego przez cesarza Józefa II zaczęły na całym Śląsku Cieszyńskim powstawać nowe parafie. (Historyczne granice Śląska Cieszyńskiego obejmują teren od Ostrawicy po Białkę, tzn. od Frydku do Bielska.)
Parafie te powstały w Jaworzu, Bielsku, Bystrzycy, Błędowicach, Ligotce Kameralnej, Wiśle a następnie Ustroniu, Goleszowie, Nawsiu, Drogomyślu i Starym Bielsku. Od samego początku wszystkie wymienione zbory wchodziły w skład Superintendentury Morawsko – Śląsko – Galicyjskiej, zaś pierwszym Superintendentem został ks. Traugott Bartelmus, pastor przy kościele Jezusowym w Cieszynie. Ze względu na wielki obszar i liczną grupę wiernych w 1803 raku nastąpił podział w wyniku, którego powstały dwie niezależne superintendentury. Na wschodzie była superimtendentura Lwowska, która w roku 1902 została przemianowana na Galicyjsko – Bukowińską. Zaś na zachodzie była superintendentura Morawsko – Śląska.
Obie superindendentury były podzielone jeszcze na senioraty. Śląsk Cieszyński w całości tworzył seniorat śląski. Po pierwszej wojnie światowej zbory śląska cieszyńskiego zgłosiły swój akces przynależności do Konsystorza w Warszawie. Odpowiedni akt został podpisany w Cieszynie dnia 20 grudnia 1918 r. Niestety w najbliższych miesiącach doszło do podziału Śląska Cieszyńskiego. Część zachodnia znalazła się w granicach Czech. Tym samym podzielono Seniorat Śląski. Po stronie czeskiej zostało 15 parafii a w nich 50 tysięcy wiernych. Po stronie polskiej pozostało 10 parafii i około 43 tysięcy dusz. Były to: Bielsko, Cieszyn, Drogomyśl, Goleszów, Jaworze, Międzyrzecze, Skoczów, Stare Bielsko, Ustroń, Wisła.
Ta część stanowi dzisiejszą Diecezję Cieszyńską. Przyłączono do niej jeszcze parafię w Białej oraz w 1967 r. usamodzielniły się parafie w Czechowicach i Istebnej. Pod koniec XX wieku niektóre zbory filialne zostały wydzielone, na bazie których utworzono samodzielne Parafie. Obecnie Diecezja składa się z 22 parafii i 25 filiałów. Pod względem liczby dusz jest najliczniejszą. Liczy bowiem ok. 35 tysięcy wiernych. Terytorialnie obejmuje powiaty: cieszyński, bielski, żywiecki, oświęcimski i wadowicki. Jednak główne skupiska wiernych znajdują się w dwóch pierwszych powiatach.
Na terenie Diecezji Cieszyńskiej mają swoje siedziby instytucje działające na rzecz całego Kościoła. Są to Wydawnictwo „Augustana” w Bielsku, Diakonat Żeński „Eben-Ezer w Dzięgielowie, oraz Centrum Misji i Ewangelizacji także w Dzięgielowie. Aktualnie na czele diecezji stoi bp Paweł Anweiler.
Kontakt: diec.cieszynska@luteranie.pl
Strona internetowa: www.cieszynska.luteranie.pl